Ubat statin seperti atorvastatin, simvastatin dan rosuvastatin digunakan secara meluas untuk menurunkan paras kolesterol serta mengurangkan risiko serangan jantung dan strok.
Kebanyakan orang boleh mengambil ubat ini tanpa mengalami masalah yang ketara.
Namun, sesetengah pengguna mungkin mengalami kesan sampingan.
Hilang selera makan merupakan salah satu kesan sampingan yang dilaporkan dalam risalah maklumat pesakit bagi sesetengah produk atorvastatin.
Walau bagaimanapun, ini tidak bermakna semua pengguna statin akan mengalaminya atau setiap kejadian hilang selera makan berpunca daripada ubat tersebut.
Memahami kemungkinan penyebabnya dapat membantu kita mengenal pasti keadaan yang boleh dipantau dan keadaan yang memerlukan pemeriksaan doktor.
1. Masalah Penghadaman Boleh Menjejaskan Selera Makan
Sesetengah pengguna statin mengalami gangguan penghadaman selepas memulakan rawatan.
Antaranya termasuk:
- Loya
- Ketidakhadaman
- Perut kembung atau berangin
- Ketidakselesaan perut
- Sembelit atau cirit-birit
Apabila seseorang berasa loya, perut tidak selesa atau cepat berasa kenyang, keinginan untuk makan mungkin berkurangan.
Dalam keadaan ini, hilang selera makan boleh berlaku secara tidak langsung akibat gangguan penghadaman.
Namun, hilang selera makan juga boleh dilaporkan sebagai kesan sampingan yang berasingan, tanpa semestinya disertai masalah penghadaman.
Bagi atorvastatin, kesan ini disenaraikan sebagai kesan sampingan yang tidak lazim dalam risalah maklumat pesakit.
Jenis dan kekerapan kesan sampingan boleh berbeza mengikut jenis statin dan produk yang digunakan.
Oleh itu, semak risalah maklumat pesakit yang dibekalkan bersama ubat anda.
Pengambilan statin bersama makanan bukanlah penyelesaian yang sesuai untuk semua jenis statin.
Ada statin yang boleh diambil dengan atau tanpa makanan, manakala arahan bagi sesetengah produk mungkin berbeza.
Ikut arahan pengambilan ubat yang diberikan.
Jika masalah penghadaman menyebabkan anda sukar makan seperti biasa, dapatkan nasihat doktor atau ahli farmasi.
2. Perhatikan Kemungkinan Masalah Hati
Statin bertindak dengan mengurangkan penghasilan kolesterol di dalam hati.
Walaupun kecederaan hati yang serius akibat statin sangat jarang berlaku, pengguna perlu mengetahui tanda-tanda yang mungkin menunjukkan masalah tersebut.
Penyata saintifik American Heart Association menganggarkan bahawa kecederaan hati yang serius akibat statin berlaku pada kira-kira 1 daripada 100,000 orang yang menerima rawatan statin.
Peningkatan enzim hati juga boleh berlaku semasa penggunaan statin.
Namun, peningkatan ini tidak semestinya bermakna hati mengalami kecederaan.
Banyak perubahan enzim hati tidak menyebabkan sebarang gejala.
Hilang selera makan boleh menjadi salah satu tanda yang mungkin berlaku jika terdapat keradangan atau kecederaan hati.
Perhatikan dengan lebih teliti jika keadaan ini disertai gejala seperti:
- Sakit atau ketidakselesaan di bahagian kanan atas abdomen
- Keletihan atau kelemahan badan yang luar biasa
- Air kencing berwarna gelap
- Kulit atau bahagian putih mata menjadi kekuningan (jaundis)
- Loya atau muntah yang berterusan
- Kegatalan luar biasa pada badan
Jika mengalami gejala tersebut, hubungi doktor dengan segera untuk mendapatkan penilaian.
Kulit atau mata yang menjadi kekuningan, khususnya apabila disertai gejala lain, memerlukan pemeriksaan perubatan dengan segera.
Ujian darah boleh dilakukan untuk mengukur enzim hati dan penanda lain, termasuk bilirubin, bagi membantu mengenal pasti kemungkinan kecederaan hati.
Keputusan ujian yang tidak normal tidak semestinya menunjukkan kerosakan hati yang serius.
Doktor perlu menilai keputusan tersebut bersama gejala dan maklumat kesihatan pesakit.
Ujian enzim hati secara berkala sepanjang rawatan statin tidak disyorkan secara rutin bagi semua pengguna.
Pemeriksaan lanjut biasanya bergantung pada gejala atau keadaan klinikal yang memerlukan penilaian.
3. Faktor Lain yang Boleh Menyebabkan Hilang Selera Makan
Tidak semua kejadian hilang selera makan dalam kalangan pengguna statin berpunca daripada ubat tersebut.
Antara faktor lain yang boleh mempengaruhi selera makan ialah:
- Jangkitan atau penyakit lain
- Tekanan atau masalah emosi
- Perubahan rutin harian atau tahap aktiviti fizikal
- Masalah penghadaman
- Penggunaan ubat lain yang boleh mempengaruhi selera makan
Selain itu, terdapat kemungkinan interaksi antara statin dengan ubat tertentu.
Sesetengah ubat, termasuk antibiotik tertentu dan ubat preskripsi lain, boleh berinteraksi dengan jenis statin tertentu.
Bergantung pada gabungan ubat yang digunakan, interaksi ini boleh meningkatkan risiko kesan sampingan.
Walau bagaimanapun, ini tidak bermakna semua antibiotik, ubat tekanan darah atau ubat diabetes mempunyai interaksi dengan statin.
Risiko bergantung pada jenis ubat, dos dan keadaan individu.
Jika anda baru memulakan ubat lain atau mengalami masalah kesihatan yang baharu, maklumkan kepada doktor atau ahli farmasi.
Berikan senarai lengkap ubat preskripsi, ubat yang dibeli tanpa preskripsi serta suplemen yang diambil supaya mereka boleh menilai kemungkinan punca dan interaksi ubat.
4. Tiada Rawatan Semula Jadi yang Terbukti Berkesan
Setakat ini, belum ada rawatan semula jadi, suplemen atau produk herba yang terbukti berkesan secara konsisten untuk merawat hilang selera makan akibat statin atau mencegah kecederaan hati yang berkaitan dengan penggunaan statin.
Produk yang dipasarkan sebagai pencuci hati, teh detoks atau suplemen pelindung hati tidak boleh dianggap sebagai pengganti pemeriksaan perubatan.
Sesetengah produk herba dan suplemen boleh menyebabkan kecederaan hati atau berinteraksi dengan ubat preskripsi.
Label semula jadi tidak semestinya bermakna sesuatu produk itu selamat.
Jika selera makan berkurangan, beberapa langkah praktikal boleh membantu:
- Pastikan pengambilan air mencukupi.
- Cuba makan dalam kuantiti yang lebih kecil jika sukar menghabiskan hidangan biasa.
- Pilih makanan yang mudah diterima oleh perut.
- Perhatikan sama ada selera makan semakin pulih atau terus merosot.
Langkah-langkah ini boleh membantu mengekalkan pengambilan makanan dan air, tetapi tidak merawat punca sebenar jika hilang selera makan berterusan.
Jangan mula mengambil suplemen atau menghentikan statin yang dipreskripsikan tanpa berbincang terlebih dahulu dengan doktor atau ahli farmasi.
Apa yang Perlu Anda Lakukan?
Jika selera makan berkurangan sedikit tanpa gejala lain yang membimbangkan, cuba perhatikan sama ada anda turut mengalami masalah penghadaman, baru memulakan ubat lain atau sedang mengalami penyakit lain.
Pantau perubahan tersebut, tetapi jangan terus menganggap statin sebagai puncanya.
Dapatkan nasihat doktor jika hilang selera makan berterusan, semakin teruk, menjejaskan keupayaan anda untuk makan atau minum dengan mencukupi, atau disertai gejala lain yang tidak dapat dijelaskan.
Jangan berlengah berjumpa doktor jika keadaan semakin serius atau membimbangkan.
Jika hilang selera makan disertai air kencing berwarna gelap, kulit atau mata kekuningan, sakit abdomen yang ketara atau keletihan luar biasa, dapatkan pemeriksaan perubatan dengan segera.
Doktor mungkin menyemak ubat yang digunakan, menilai kemungkinan punca lain dan mengatur ujian darah jika perlu.
Jika statin disyaki menjadi punca masalah, doktor boleh mempertimbangkan perubahan dos, pertukaran kepada jenis statin lain atau rawatan penurunan kolesterol yang berbeza.
Rujukan
-
Newman CB, et al. (2019).
Statin Safety and Associated Adverse Events: A Scientific Statement From the American Heart Association.
Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology, 39(2), e38–e81.
https://doi.org/10.1161/ATV.0000000000000073 -
Electronic Medicines Compendium (emc).
Atorvastatin 10 mg Film-Coated Tablets — Patient Information Leaflet.
https://www.medicines.org.uk/emc/product/14003/pil -
US Food and Drug Administration (FDA).
Office of Women’s Health. Cholesterol Medicines (guide), section “Statins: What You Should Know”.
https://www.fda.gov/media/161328/download -
American Heart Association / American College of Cardiology (2026).
2026 Guideline on the Management of Dyslipidemia.
https://professional.heart.org/en/science-news/2026-guideline-on-the-management-of-dyslipidemia -
National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), National Institutes of Health.
Using Dietary Supplements Wisely.
https://www.nccih.nih.gov/health/using-dietary-supplements-wisely
Tiada ulasan:
Catat Ulasan