Bayangkan jika kita mampu menyunting DNA di dalam sel hidup untuk membetulkan kesilapan genetik.
Hal ini kini menjadi kenyataan melalui satu teknologi yang dikenali sebagai CRISPR.
CRISPR ialah sebahagian daripada sistem pertahanan semula jadi yang terdapat dalam bakteria.
Para saintis telah menyesuaikan sistem ini untuk penyuntingan gen pada tahun 2012.
Kaedah ini menggunakan sejenis protein yang dipanggil Cas9 dan RNA panduan. RNA panduan mengarahkan Cas9 ke lokasi tertentu dalam DNA, lalu membuat potongan.
Sistem pembaikan semula jadi sel kemudian mengambil alih, membolehkan penyelidik mematikan gen, membetulkan mutasi, atau memasukkan DNA baharu.
Disebabkan ketepatan, fleksibiliti, dan reka bentuk yang lebih mudah berbanding kaedah terdahulu, CRISPR telah menjadi salah satu alat penyuntingan genom yang paling meluas digunakan dalam biologi moden.
Aplikasi Perubatan
CRISPR sedang dikaji sebagai rawatan bagi penyakit yang disebabkan oleh mutasi genetik.
Pada Disember 2023, Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan Amerika Syarikat (FDA) meluluskan Casgevy, iaitu terapi berasaskan CRISPR untuk penyakit sel sabit.
Rawatan ini menyunting sel stem darah pesakit supaya menghasilkan sel darah merah yang lebih sihat.
Hasil awal menunjukkan kebanyakan pesakit yang dirawat tidak lagi memerlukan pemindahan darah secara berkala.
Dalam satu kajian utama, 29 daripada 31 pesakit (93.5%) bebas daripada krisis kesakitan teruk sekurang-kurangnya selama 12 bulan.
Namun, rawatan ini mempunyai risiko.
Pesakit perlu menjalani kemoterapi dos tinggi terlebih dahulu, yang boleh menyebabkan kesan sampingan yang ketara.
Satu lagi terapi gen yang diluluskan pada masa yang sama, Lyfgenia, membawa amaran “kotak hitam” kerana sebahagian pesakit kemudian mengalami kanser darah.
Walaupun amaran khusus ini merujuk kepada terapi lain, ia menekankan keperluan semua pesakit yang menerima rawatan sebegini untuk dipantau sepanjang hayat.
Penyelidik terus mengkaji keselamatan jangka panjang Casgevy itu sendiri.
CRISPR juga sedang diselidik untuk jenis kanser tertentu, penyakit mata warisan, dan gangguan genetik lain.
Pertanian dan Makanan
Penyelidik menggunakan CRISPR untuk mengubah gen tumbuhan bagi ciri seperti ketahanan penyakit, toleransi kemarau, dan hasil tanaman yang lebih baik.
Sesetengah suntingan melibatkan perubahan kecil pada DNA tumbuhan itu sendiri tanpa memasukkan gen daripada spesies lain.
Negara-negara berbeza mengawal selia tanaman ini dengan cara yang berbeza.
Cabaran Saintifik dan Etika
CRISPR tidak sempurna.
Salah satu kebimbangan ialah penyuntingan luar sasaran, iaitu bahagian DNA yang tidak diingini mungkin turut berubah.
Para saintis sedang membangunkan kaedah untuk meningkatkan ketepatan.
Pada tahun 2018, seorang saintis dari China mengumumkan kelahiran bayi yang disunting gennya, mencetuskan kritikan antarabangsa kerana suntingan tersebut boleh diwarisi oleh generasi akan datang.
Kesimpulan
CRISPR ialah alat berkuasa yang sudah pun mempengaruhi bidang perubatan, pertanian, dan penyelidikan.
Walaupun ia menawarkan kemungkinan penting untuk merawat penyakit dan meningkatkan tanaman, ujian yang teliti serta peraturan yang jelas amat diperlukan bagi memastikan keselamatan dan penggunaan yang bertanggungjawab.
Rujukan
- USFDA – FDA Approves First Gene Therapies to Treat Patients with Sickle Cell Disease
- Recent advances of CRISPR-based genome editing for enhancing staple crops
- He Jiankui affair
Tiada ulasan:
Catat Ulasan